ซีรีส์สั้นแนวตั้งจากจีนสร้างปรากฏการณ์ใหม่ในวงการบันเทิงโลก ด้วยต้นทุนต่ำ ถ่ายทำเร็ว และเนื้อหาที่ตอบโจทย์การเสพสื่อยุคดิจิทัล ขณะที่ตลาดคาดว่าจะเติบโตแตะ 14,000 ล้านดอลลาร์ในอนาคตอันใกล้
กระแสซีรีส์สั้นแนวตั้งจากจีนหรือที่เรียกกันว่า “Duanju” กำลังสร้างปรากฏการณ์ใหม่ในวงการบันเทิงโลก ด้วยรูปแบบที่แตกต่างจากซีรีส์ทั่วไป ทั้งในเรื่องของความยาว รูปแบบการเล่าเรื่อง และวิธีการบริโภคเนื้อหาที่ตอบโจทย์พฤติกรรมคนยุคนี้ที่ต้องการความบันเทิงแบบรวดเร็วและกระชับ
## ซีรีส์แนวตั้งคืออะไร? ทำไมถึงดังระดับโลก
ซีรีส์แนวตั้งหรือ Vertical Drama เป็นรูปแบบซีรีส์ใหม่ที่แต่ละตอนมีความยาวเพียง 1-2 นาที โดยทั้งเรื่องจะมีประมาณ 60-70 ตอน ถูกออกแบบมาเพื่อรับชมบนมือถือโดยเฉพาะ ด้วยการแสดงในแนวตั้งที่เหมาะสมกับหน้าจอสมาร์ทโฟน
จุดเด่นหลักของซีรีส์แนวนี้คือการเล่าเรื่องที่เข้าประเด็นตรงไปตรงมา ไม่เสียเวลาปูพื้น เนื้อเรื่องไหลเร็วและมีจุดหักมุมทุก 30 วินาที เพื่อดึงดูดให้ผู้ชมอยากติดตามตอนต่อไป เนื้อหาส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องรักโรแมนติก คอมเมดี้ หรือดราม่าสุดเข้มข้น โดยเฉพาะเรื่องราวความรักของซีอีโอจอมบงการที่ได้รับความนิยมสูงสุด
## ต้นกำเนิดและการพัฒนาของซีรีส์แนวตั้ง
ซีรีส์แนวตั้งจีนเริ่มเป็นที่รู้จักของสาธารณชนครั้งแรกราว ปี 2561 จากการเติบโตของแพลตฟอร์มวิดีโอสั้น การพัฒนาอย่างรวดเร็วในช่วง 7 ปีที่ผ่านมา โดยช่วงปี 2565 ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการเติบโตสูง
แตกต่างจากคลิปสั้นทั่วไป Duanju ผลิตโดยทีมมืออาชีพ นักแสดงจริง และทีมถ่ายทำเต็มรูปแบบ โดยเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มหลักในจีนอย่าง Douyin, Kuaishou, iQiyi, Tencent และ Youku
การขยายตัวสู่ต่างประเทศเกิดขึ้นผ่านแอปพลิเคชันต่างๆ เช่น ReelShort, DramaBox และ GoodShort ที่เผยแพร่ความนิยมไปสู่สหรัฐอเมริกา อังกฤษ และยุโรป
## ตัวเลขการเติบโตที่น่าทึ่ง
ตัวเลขการเติบโตของตลาดซีรีส์แนวตั้งแสดงให้เห็นถึงความนิยมที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ภายในปี 2567 แอปพลิเคชันเหล่านี้มียอดดาวน์โหลดหลายสิบล้านครั้ง สร้างรายได้หลายร้อยล้านดอลลาร์
ต้นปี 2568 ยอดดาวน์โหลดในสหรัฐอเมริกาพุ่งไปที่ 370 ล้านครั้ง สร้างรายได้ประมาณ 700 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 500% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนถึงความนิยมที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
## มูลค่าตลาดที่เติบโตแบบก้าวกระโดด
ตลาดซีรีส์แนวตั้งของจีนมีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 7 ปี โดยตัวเลขแสดงให้เห็นถึงการเติบโตที่น่าทึ่ง
ปี 2566 มูลค่าตลาดอยู่ที่ 37,390 ล้านหยวน หรือประมาณ 5,200 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 267.65% เมื่อเทียบกับปีก่อน
ปี 2567 มูลค่าตลาดเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่า 50,000 ล้านหยวน หรือประมาณ 6,800 ล้านดอลลาร์ ขณะที่จำนวนผู้ใช้งานเพิ่มขึ้น 14.8% ภายใน 6 เดือน แตะ 662 ล้านคน หรือเกือบ 60% ของประชากรออนไลน์ในจีน
นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าตลาดจะยังคงขยายตัวอย่างรวดเร็วจนถึงปี 2570 อาจแตะ 100,000 ล้านหยวน หรือประมาณ 14,000 ล้านดอลลาร์ (ราว 4.5 แสนล้านบาท) ทำให้ซีรีส์แนวตั้งกลายเป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจความบันเทิงจีน
## กระบวนการผลิตที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
จุดเด่นของซีรีส์แนวตั้งคือกระบวนการผลิตที่รวดเร็วและมีต้นทุนต่ำ อู๋ฝูเจียง ผู้กำกับจากบริษัท กว่างโจว จิ่นฝาน เน็ตเวิร์ค เทคโนโลยี จำกัด เผยว่า การถ่ายทำหนึ่งเรื่องสามารถเสร็จสิ้นภายใน 7-10 วัน
การผลิตที่รวดเร็วนี้เป็นไปได้เนื่องจากการใช้ทีมงานขนาดเล็ก ลงทุนน้อย และใช้เวลาถ่ายทำเพียง 1-3 สัปดาห์เท่านั้น ซึ่งแตกต่างจากซีรีส์ทั่วไปที่ต้องใช้เวลาหลายเดือนในการผลิต
## ฐานการผลิตขนาดใหญ่ในมณฑลเจียงซี
ฐานการผลิตซีรีส์แนวตั้งที่สำคัญแห่งหนึ่งตั้งอยู่ในเขตอวี๋เจียง เมืองอิงถาน มณฑลเจียงซี ซึ่งดัดแปลงพื้นที่จากศูนย์การผลิตแว่นตาที่ถูกทิ้งร้าง ปัจจุบันมีฉากสำหรับถ่ายทำกว่า 100 ฉาก ทั้งสถานีรถไฟใต้ดิน สำนักงาน บ้านหรู และโรงแรม
ฐานการผลิตแห่งนี้สามารถผลิตซีรีส์แนวตั้งกว่า 100 เรื่องต่อปี โดยในช่วงครึ่งปีแรกของ 2568 มีการรับรองการถ่ายทำมากกว่า 100 เรื่อง และมีแนวโน้มที่จะเกิดฐานการผลิตลักษณะเดียวกันขึ้นทั่วประเทศจีน
## การสร้างงานและรายได้ให้ชุมชนท้องถิ่น
ฐานการผลิตในมณฑลเจียงซีได้กลายเป็นหนึ่งในฐานการผลิตซีรีส์แนวตั้งขนาดใหญ่ที่สุดของจีน และสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้กับชุมชนท้องถิ่น โดยพลิกชีวิตของชาวบ้านท้องถิ่นเกือบ 2,000 คน ที่ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนเข้ามาเล่นเป็นตัวประกอบ
ตัวอย่างเช่น ไช่จื้อกัง วัย 35 ปี หัวหน้าเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของฐานการผลิต มักแวะไปรับบทหัวแก๊งมาเฟียอยู่เป็นประจำ การมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในลักษณะนี้ช่วยสร้างรายได้และโอกาสการทำงานใหม่ๆ ให้กับประชาชนในพื้นที่
## ปรากฏการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อตลาดโลก
ความสำเร็จของซีรีส์แนวตั้งจีนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในประเทศเท่านั้น แต่ได้สร้างผลกระทบต่อตลาดความบันเทิงทั่วโลก ตลาดซีรีส์แนวตั้งสร้างประวัติศาสตร์ด้วยการทำรายได้สูงกว่ารายได้จากการจำหน่ายบัตรชมภาพยนตร์ระดับชาติเป็นครั้งแรกในปี 2567
ยอดดาวน์โหลดแอปพลิเคชันรับชมสะสมเกือบ 950 ล้านครั้งทั่วโลกเมื่อนับถึงเดือนมีนาคม 2568 แสดงให้เห็นถึงการยอมรับและความนิยมที่แพร่กระจายไปทั่วโลก
## กระแสความนิยมในประเทศไทย
ณัฐพร รุ่งขจรกลิ่น Country Manager และ ปรภาว์ สมบัติเปี่ยม Head of Marketing จาก WeTV Thailand เปิดเผยในงาน Thai-Chinese Golden Fest 2025 ว่า ซีรีส์แนวตั้งจีนได้รับความนิยมสูงในไทย เนื่องจากดูง่าย กระชับ และเข้ากับไลฟ์สไตล์คนทำงานที่ต้องการความบันเทิงเบาๆ
ปัจจุบัน C-POP และซีรีส์จีนมีอิทธิพลอย่างมากต่อผู้ชมชาวไทย ซึ่งสะท้อนจากยอดการสตรีมมิ่งและการยอมจ่ายเพื่อสมัครสมาชิกในแพลตฟอร์มต่างๆ
iQIYI ได้เร่งผลิต Micro Drama เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด โดยเฉพาะช่วงเมษายน-พฤษภาคมที่ผ่านมา พบว่าจำนวนผู้ชมและยอดดาวน์โหลดเติบโตอย่างชัดเจน หลายเรื่องในหมวดนี้ขึ้นแท่นซีรีส์ยอดนิยมอย่างรวดเร็ว
## ผลกระทบต่อโครงสร้างเศรษฐกิจจีน
รศ.ดร.สมภพ มานะรังสรรค์ อธิการบดีสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ อธิบายว่า จีนกำลังปรับโครงสร้างเศรษฐกิจจากโรงงานโลกสู่ตลาดโลก โดยมุ่งเพิ่มอุปสงค์ภายในประเทศและลดการพึ่งพาการส่งออก
การเปลี่ยนแปลงนี้มาพร้อมการส่งเสริมอุตสาหกรรมบริการหลายด้าน เช่น การท่องเที่ยว ธุรกิจอาหาร อุตสาหกรรมบันเทิง ภาพยนตร์ ซีรีส์ กีฬา และธุรกิจ Wellness ทั้งหมดนี้คือการสร้างฐานเศรษฐกิจใหม่เพื่อไม่ต้องพึ่งพาการส่งออกเป็นหลักเหมือนในอดีต
## ความท้าทายและโอกาสสำหรับประเทศไทย
ปรากฏการณ์ซีรีส์แนวตั้งจีนสะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยต้องปรับตัวให้ทันกับกระแสการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมบันเทิง โดยเฉพาะเมื่อกระแสจากจีนกำลังมาแรงและมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง
อุตสาหกรรมบันเทิงไทยจำเป็นต้องศึกษาและปรับกลยุทธ์เพื่อแข่งขันในตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการพัฒนาเนื้อหาที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้ชมยุคใหม่ที่ต้องการความบันเทิงแบบรวดเร็วและกระชับ
## อนาคตของซีรีส์แนวตั้ง
เสิ่นกุ่ย ผู้กำกับจากบริษัท เจียงซี โป๋หลิน ฟิล์ม อินดัสทรี จำกัด กล่าวว่า เสน่ห์ของซีรีส์แนวตั้งสรุปได้ด้วยคำว่า “ความพึงพอใจในทันที” ที่เกิดขึ้นระหว่างการรับชม ซึ่งตรงกับพฤติกรรมการบริโภคสื่อของคนยุคดิจิทัล
ซีรีส์แนวตั้งได้พัฒนาจากเนื้อหานำเข้าเฉพาะกลุ่มไปสู่ปรากฏการณ์ความบันเทิงระดับโลก สิ่งที่เริ่มต้นในประเทศจีนกำลังถูกนำมาปรับใช้ ปรับเปลี่ยน และขยายสู่ต่างประเทศอย่างรวดเร็ว
ในอีกสองถึงสามปีข้างหน้า ซีรีส์แนวตั้งอาจเติบโตเป็นระบบนิเวศที่เชื่อมแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง ผู้โฆษณา และอีคอมเมิร์ซเข้าด้วยกันในระบบเดียว ทำให้กลายเป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจความบันเทิงไม่เพียงในจีน แต่รวมถึงตลาดโลกด้วย
การเติบโตของซีรีส์แนวตั้งจีนแสดงให้เห็นถึงพลังการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและการปรับตัวของอุตสาหกรรมบันเทิงเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ ซึ่งจะเป็นแนวโน้มสำคัญที่ประเทศต่างๆ รวมถึงไทย จำเป็นต้องติดตามและปรับตัวให้ทัน
